De auteur heeft de grootst mogelijke aandacht besteed aan de inhoud van deze site. Desondanks kunnen er aan de teksten en overige informatie op de website geen rechten worden ontleend. De auteur is niet verantwoordelijk voor onjuist aangeleverde informatie.
Eventuele links naar andere pagina’s zijn uitsluitend bedoeld voor het gemak van de lezer en als bronvermelding. Het betekent niet dat de auteur de informatie op de externe site onderschrijft en/of goedkeurt.


PCB Finishing touch

Om de print een mooi uiterlijk te geven is het mogelijk een beschermende laag aan te brengen op de print. Het is niet alleen cosmetisch, het beschermt het koper tegen corrosie. Na een jaar of 7 is een printplaat meestal helemaal opgevreten door oxidatie. Vooral een vingerafdruk kan behoorlijk zuur zijn en laat een perfect “spoor” achter op de print.

Hier een opsomming welke bescherming allemaal mogelijk is:

Flux SK10 200 ml
Lekker makkelijk, en vergemakkelijkt het solderen. Opbrengen direct na het etsen op een nog niet gecorodeerde droge en vervrije printplaat.

Plastik 70 400 ml
Dit is een sneldrogende isolerende kleurloze lak voor bescherming van o.a. printplaten.
Is bestand tegen temperaruren van -40°C .. +60°C.
Er kan doorheen gesoldeerd worden.
De film is bestand tegen verdunde zuren en atmosferische aantasting.

Urethan 71 200 ml
Een vochtwerende afdichting in corrosieve omstandigheden op alle soorten metalen.
Dit is een polyurethane-alkyd lak.
Is bestand tegen temperaruren van -40°C .. +120°C.
Kan pas worden gebruikt aan het eind van de fabricage. Het is een thermohardend materiaal en het is lastig om er doorheen te solderen. Tevens komt bij het solderen een giftige damp (isocyanates) vrij.

Electrolube APL Acryl beschermlak
Flexible sneldogende transparante lak.
Is bestand tegen temperaruren van -55°C .. +125°C.
Kan gewoon gesoldeerd worden zonder dat er al te veel giftige dampen vrijkomen.

Vertinnen
Aanbrengen van een laag tin over de gehele print. Gebruik hiervoor 60/40 of 63/37 loodhoudende soldeertin. Bij het gebruik van loodvrije tin kan er tinpest (tin whiskers) optreden. Hierbij kan het tin vervormen en draden “groeien” waardoor er kortsluiting optreedt.
Na verloop van tijd corrodeert de tinlaag en is dan ook moeilijker te solderen.

Verzilveren


Opsomming van mogelijke etsmiddelen

  • Natriumpersulfaat (op dit moment mijn favoriet, ook bekend als fijnetskristal of etssulfaat)
  • IJzerChloride
  • Ammoniumpersulfaat
  • Waterstofperoxide + Zoutzuur (voor de expert, lekker cheap als je weet waar en hoe)

  • Let op, Gebruik altijd persoonlijke beschermingsmiddelen!

    DIN_4844-2_D-M001.svg DIN_4844-2_D-M006.svg DIN_4844-2_D-M007.svg DIN_4844-2_D-M008.svg DIN_4844-2_D-M004.svg
    Gebruik ALTIJD een goed aansluitende bril. Gebruik zuurbestendige handschoenen. Gebruik beschermende kleding. Gebruik gezichts-bescherming. En goed ventileren.
    178px-E006.svg 178px-E005.svg 178px-E007.svg
    Oogdouche aanwezig Douche aanwezig Telefoon beschikbaar om arts te bellen
  • Zorg voor voldoende ventilatie.
  • Bij opslag van etsmiddelen:

  • De poeders zijn meestal hygroscopisch (trekken vocht aan).
  • Sluit de container met opgelost etsmiddel niet luchtdicht af, er wordt vaak lange tijd gas geproduceerd.
  • Gebruik nooit kokend water voor het aanlengen van etspoeder, max 70.
  • Als je een etsbak vult, gebruik dan een trechter zodat je minder last hebt van opspattend water.
  • Tip: Print de gevarenaanduiding uit en plak deze op de container.

  • Natriumpersulfaat; Sodium persulphate; Na2S2O8; en.wikipedia.org;

    Schadelijk (Xn) Oxiderend (O) Corrosief (C)

    Gevarenaanduidingen (1): H272 Kan brand bevorderen; oxiderend.; H302 Schadelijk bij inslikken.; H315 Veroorzaakt huidirritatie.; H317 Kan een allergische huidreactie veroorzaken.; H319 Veroorzaakt ernstige oogirritatie.; H334 Kan bij inademing allergie- of astmasymptomen of ademhalingsmoeilijkheden veroorzaken.; H335 Kan irritatie van de luchtwegen veroorzaken.;
    Voorzorgsmaatregelen (1): P101 Bij het inwinnen van medisch advies, de verpakking of het etiket ter beschikking houden; P220 Van kleding/…/brandbare stoffen verwijderd houden/bewaren.; P261 Inademing van stof/rook/gas/nevel/damp/spuitnevel vermijden.; P280 Beschermende handschoenen/beschermende kleding/oogbescherming/gelaatsbescherming dragen.; P305+P351+P338 BIJ CONTACT MET DE OGEN: voorzichtig afspoelen met water gedurende een aantal minuten; contactlenzen verwijderen, indien mogelijk; blijven spoelen.; P342+P311 Bij ademhalingssymptomen: een ANTIGIFCENTRUM/arts/medisch specialist raadplegen.;
    bron: www.sigmaaldrich.com

    Inscructies/Tips:
    Aanbevolen etstemperatuur 50 graden celcius.
    Let goed op de verhouding die op de gebruiksaanwijzing staat (ongeveer 200 tot 250 gram per liter). Gebruik je te weinig poeder, dan doet ie niet veel, gebruik je te veel poeder dan gaat het etsen langzamer. Een aangebroken verpakking goed afsluiten omdat het poeder hygroscopisch is (het neemt dus vocht op). Laat de oplossing niet te lang in de etsbak staan (2), er beslaan namelijk kristallen op de bodem en die kunnen de etsbak uit elkaar drukken.

    Voordelen:

  • Weinig last van onderetsen, geeft scherpe resultaten
  • Is een heldere vloeistof
  • Weinig last van bezinksel
  • Goed te bewaren, eventueel bezinksel lost ook weer op na verwaming
  • Nadelen:

  • Is behoorlijk duurder
  • Je moet altijd klooien met verwarming, 45 – 50 graden is ideale temperatuur

  • IJzerchloride, IJzer(III)Chloride; Iron(III)Chloride, Ferric chloride; FeCl3; nl.wikipedia.org;

    Schadelijk (Xn) Corrosief (C)

    Gevarenaanduidingen (1): H290 Kan bijtend zijn voor metalen.; H302 Schadelijk bij inslikken; H314 Veroorzaakt ernstige brandwonden; H318 Veroorzaakt ernstig oogletsel.; H411 Giftig voor in het water levende organismen, met langdurige gevolgen.;
    Voorzorgsmaatregelen (1): P101 Bij het inwinnen van medisch advies, de verpakking of het etiket ter beschikking houden; P273 Voorkom lozing in het milieu.; P280 Beschermende handschoenen/beschermende kleding/oogbescherming/gelaatsbescherming dragen.; P305+P351+P338 BIJ CONTACT MET DE OGEN: voorzichtig afspoelen met water gedurende een aantal minuten; contactlenzen verwijderen, indien mogelijk; blijven spoelen.;
    bron: http://www.sigmaaldrich.com

    Inscructies/Tips:
    Aanbevolen etstemperatuur 20-40 graden celcius.

    Voordelen:

  • Goed te bewaren in opgeloste toestand
  • Bij lage temperatuur etst het nog redelijk
  • Af en toe een beetje zoutzuur erbij om het verdampte water aan te vullen
  • Nadelen

  • Geeft akelige vlekken, draag oude kleding
  • Vormt veel bezinksel, de luchtgaatjes onder in de etsbak raken verstopt
  • Maakt de etsbak lelijk bruin

  • Ammoniumpersulfaat, Ammonium persulphate; (NH4)2S2O8; nl.wikipedia.org; en.wikipedia.org;

    Schadelijk (Xn) Oxiderend (O) Corrosief (C)

    Gevarenaanduidingen (1): H272 Kan brand bevorderen; oxiderend.; H302 Schadelijk bij inslikken.; H315 Veroorzaakt huidirritatie.; H317 Kan een allergische huidreactie veroorzaken.; H319 Veroorzaakt ernstige oogirritatie.; H334 Kan bij inademing allergie- of astmasymptomen of ademhalingsmoeilijkheden veroorzaken.; H335 Kan irritatie van de luchtwegen veroorzaken.;
    Voorzorgsmaatregelen (1): P101 Bij het inwinnen van medisch advies, de verpakking of het etiket ter beschikking houden; P220 Van kleding/…/brandbare stoffen verwijderd houden/bewaren.; P261 Inademing van stof/rook/gas/nevel/damp/spuitnevel vermijden.; P280 Beschermende handschoenen/beschermende kleding/oogbescherming/gelaatsbescherming dragen.; P305+P351+P338 BIJ CONTACT MET DE OGEN: voorzichtig afspoelen met water gedurende een aantal minuten; contactlenzen verwijderen, indien mogelijk; blijven spoelen.; P342+P311 Bij ademhalingssymptomen: een ANTIGIFCENTRUM/arts/… raadplegen.;
    bron: http://www.sigmaaldrich.com

    Inscructies/Tips:

  • TODO
  • Voordelen

  • TODO
  • Nadelen

  • Vormt kristallen bij lage temperaturen, deze lossen na verwarmen niet meer op ;-(
  • TODO

  • Waterstofperoxide + Zoutzuur

    Waterstofperoxide 30%, Hydrogen peroxide; H2O2 + H2O; nl.wikipedia.org; en.wikipedia.org;

    Schadelijk (Xn) Oxiderend (O) Corrosief (C)

    Gevarenaanduidingen (1): H272 Kan brand bevorderen; oxiderend.; H302 Schadelijk bij inslikken.; H314 Veroorzaakt ernstige brandwonden.; H335 Kan irritatie van de luchtwegen veroorzaken.;
    Voorzorgsmaatregelen (1): P101 Bij het inwinnen van medisch advies, de verpakking of het etiket ter beschikking houden;P220 Van kleding/…/brandbare stoffen verwijderd houden/bewaren.; P261 Inademing van stof/rook/gas/nevel/damp/spuitnevel vermijden.; P280 Beschermende handschoenen/beschermende kleding/oogbescherming/gelaatsbescherming dragen.; P305+P351+P338 BIJ CONTACT MET DE OGEN: voorzichtig afspoelen met water gedurende een aantal minuten; contactlenzen verwijderen, indien mogelijk; blijven spoelen.; P310 Onmiddellijk een ANTIGIFCENTRUM/arts/… raadplegen.;
    bron: http://www.sigmaaldrich.com

    Zoutzuur oplossing 10%, Hydrochloric acid; HCl + H2O; nl.wikipedia.org; en.wikipedia.org;

    Schadelijk (Xn) Corrosief (C)

    Gevarenaanduidingen (1): H314 Veroorzaakt ernstige brandwonden.; H335 Kan irritatie van de luchtwegen veroorzaken.;
    Voorzorgsmaatregelen (1): P101 Bij het inwinnen van medisch advies, de verpakking of het etiket ter beschikking houden; P261 “Inademing van stof/rook/gas/nevel/damp/spuitnevel vermijden.; P280 Beschermende handschoenen/beschermende kleding/oogbescherming/gelaatsbescherming dragen.; P305+P351+P338 BIJ CONTACT MET DE OGEN: voorzichtig afspoelen met water gedurende een aantal minuten; contactlenzen verwijderen, indien mogelijk; blijven spoelen.;
    bron: http://www.sigmaaldrich.com

    Inscructies/Tips:
    1 deel water (H2O)
    2 delen zoutzuur (HCl)
    1 deel waterstofperoxide 30% (H2O2). Let op, Na verloop van tijd ontleedt 2 H2O2 -> 2 H2O + O2, maar dit gaat heel langzaam.

    Voordelen:

  • Opwarmen is niet nodig
  • TODO
  • Nadelen:

  • Alleen voor gevorderden
  • TODO
  • Leave a Reply